Οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχουν βυθίσει τη Μέση Ανατολή και την ανθρωπότητα σε βαθιά αβεβαιότητα αλλά κατ’ επέκταση και το επερχόμενο Μουντιάλ.
Οι βομβαρδισμοί σε μεγάλες ιρανικές πόλεις, που – σύμφωνα με δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ – ενδέχεται να διαρκέσουν «τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, εφόσον χρειαστεί», έχουν προκαλέσει δραματικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένου του θανάτου του ανώτατου ηγέτη της χώρας, Αλί Χαμενέι, και έχουν πυροδοτήσει κύμα αντιποίνων.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό γεωπολιτικό σκηνικό, το επικείμενο ανδρικό Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA, που θα φιλοξενηθεί σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό, μοιάζει δευτερεύον ζήτημα. Ωστόσο, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών έχουν ανοίξει σοβαρή συζήτηση για το αν το Ιράν θα μπορέσει ή θα θελήσει να συμμετάσχει στη διοργάνωση
Αβεβαιότητα και πολιτικές προεκτάσεις
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη επιβάλει ταξιδιωτικούς περιορισμούς σε Ιρανούς πολίτες, με εξαίρεση – τουλάχιστον επίσημα – αθλητικές αποστολές και ομάδες που συμμετέχουν σε μεγάλες διοργανώσεις όπως το Μουντιάλ ή οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο υπάρχουν δεσμευτικές εγγυήσεις ή αν η Ουάσινγκτον θα τηρήσει πλήρως αυτές τις εξαιρέσεις σε μια περίοδο κλιμακούμενης έντασης.
Ο γενικός γραμματέας της FIFA, Ματίας Γκράφστρεμ, δήλωσε πως «στόχος είναι ένα ασφαλές Παγκόσμιο Κύπελλο με τη συμμετοχή όλων». Παράλληλα, πηγές της ομοσπονδίας ανέφεραν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει αλλάξει κανένας σχεδιασμός.
Ωστόσο, ο πρόεδρος της ιρανικής ομοσπονδίας ποδοσφαίρου, Μεχντί Ταζ, φέρεται να δήλωσε σε κρατικά μέσα ενημέρωσης πως «μετά από αυτή την επίθεση, δεν μπορούμε να αναμένουμε ότι θα βλέπουμε το Παγκόσμιο Κύπελλο με ελπίδα», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η τελική απόφαση να ληφθεί σε ανώτατο πολιτικό και αθλητικό επίπεδο.
Ποια είναι τα πιθανά σενάρια μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή;
Το Ιράν έχει προγραμματιστεί να δώσει και τα τρία παιχνίδια του στον 7ο όμιλο επί αμερικανικού εδάφους, απέναντι στη Νέα Ζηλανδία, το Βέλγιο και την Αίγυπτο.
Αν η χώρα αποσύρει τη συμμετοχή της ή αποκλειστεί, οι κανονισμοί της FIFA δίνουν στην ομοσπονδία ευρύτατη διακριτική ευχέρεια. Το άρθρο 6 των κανονισμών του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 προβλέπει ότι, σε περίπτωση απόσυρσης ή ανωτέρας βίας, η FIFA μπορεί:
Να τροποποιήσει τη μορφή του ομίλου (π.χ. να παραμείνει με τρεις ομάδες), ή να αντικαταστήσει το Ιράν με άλλη εθνική ομάδα.
Η επιλογή αντικαταστάτη μόνο απλή δεν θα ήταν. Η δομή των προκριματικών στην Ασία δημιουργεί πολυπλοκότητα ως προς το ποια ομάδα θα είχε προτεραιότητα. Πιθανοί υποψήφιοι θα μπορούσαν να προκύψουν είτε από τις ομάδες που αποκλείστηκαν στα τελικά στάδια των ασιατικών playoffs είτε ακόμη και από τα διηπειρωτικά μπαράζ.
Η FIFA, πάντως, διατηρεί το δικαίωμα να αποφασίσει κατά την κρίση της, χωρίς αυστηρό δεσμευτικό πλαίσιο.
Υπάρχει προηγούμενο;
Σε σύγχρονη εποχή, δεν υπάρχει ανάλογο προηγούμενο αποχώρησης εθνικής ομάδας μετά την πρόκρισή της. Η τελευταία φορά που συνέβη κάτι παρόμοιο ήταν το 1950. Πιο πρόσφατο παράδειγμα παρέμβασης της FIFA αποτελεί το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων του 2025, όταν μεξικανική ομάδα αποκλείστηκε λίγους μήνες πριν την έναρξη και αντικαταστάθηκε κατόπιν διαδικασίας playoffs.
Ωστόσο, η κλίμακα και η πολυπλοκότητα ενός Μουντιάλ καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε αλλαγή της τελευταίας στιγμής.
Κινδυνεύει η διοργάνωση στις ΗΠΑ;
Παρά την ένταση, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η FIFA εξετάζει το ενδεχόμενο αλλαγής έδρας. Δεν υφίσταται κανονιστική πρόβλεψη που να υποχρεώνει την ομοσπονδία να αφαιρέσει τη φιλοξενία από χώρα λόγω στρατιωτικής δράσης, ενώ η διεθνής αντίδραση παραμένει διχασμένη και όχι ομόφωνη.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 κινδυνεύει να διεξαχθεί υπό βαριά πολιτική σκιά. Και αν το Ιράν τελικά δεν δώσει το «παρών», τότε το τουρνουά ίσως βρεθεί μπροστά σε μία από τις πιο πρωτόγνωρες κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας του.
Πηγή: monobala.gr
