Το Μουντιάλ 2026 αρχίζει την Πέμπτη και οι απανταχού ποδοσφαιρόφιλοι ανυπομονούν να ζήσουν αξέχαστες στιγμές, τόσο εντός, όσο κι εκτός αγωνιστικού χώρου. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η παγκόσμια γιορτή της «στρογγυλής Θεάς», αναμένεται να έχει ένα κλιματικό κόστος υπερδιπλάσιο από αυτό του Κατάρ 2022.
Σύμφωνα με μια αξιολόγηση που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα από την παγκόσμια πλατφόρμα λογιστικής άνθρακα Greenly, η διευρυμένη έκταση διεξαγωγής της διοργάνωσης με 48 ομάδες και χώρους διεξαγωγής διάσπαρτους σε ολόκληρη την Βόρεια Αμερική, υπάρχει η εκτίμηση ότι κατά την διάρκεια του Μουντιάλ 2026 θα παραχθούν 7,8 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι διοξειδίου του άνθρακα.
Αυτό ισοδυναμεί περίπου με τις ετήσιες εκπομπές 1,7 εκατομμυρίων αυτοκινήτων ή τις ετήσιες εκπομπές της Σιέρα Λεόνε, καθιστώντας το το πιο ρυπογόνο Παγκόσμιο Κύπελλο που έχει διεξαχθεί ποτέ, σύμφωνα με ακαδημαϊκούς και ακτιβιστές, κυρίως λόγω των τεράστιων αποστάσεων που θα διανύσουν ομάδες, οπαδοί και μέσα ενημέρωσης σε όλη τη μορφή των τριών χωρών και των 16 πόλεων.
«Νομίζω ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο, θεωρητικά, είναι πραγματικά διασκεδαστικό για το παιχνίδι, αλλά κακό από κλιματικής άποψης», δήλωσε στο Reuters η συγγραφέας και αθλητική οικολόγος, Μαντλίν Ορ.
Ειδικοί ερευνητές εκτιμούν ότι έως και το 87% των εκπομπών στην διοργάνωση θα προέρχεται από ταξίδια -κυρίως πτήσεις- καθώς εκατομμύρια οπαδοί διασχίζουν μια ήπειρο για να ακολουθήσουν τις ομάδες τους.
Η μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση του τουρνουά, που εκτείνεται σε 2.800 μίλια από το Βανκούβερ μέχρι το Μαϊάμι, το καθιστά εξ΄ αρχής πιο εντονο σε άνθρακα από την «συμπαγή» διοργάνωση του Κατάρ, που δέχθηκε κριτική για την κατασκευή επτά νέων σταδίων. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από το Κατάρ υπολογίστηκαν σε περίπου 3,8 εκατομμύρια τόνους.
Ενώ αυτήν τη φορά δεν κατασκευάστηκαν νέα στάδια, η επέκταση σε περισσότερες ομάδες και η διεξαγωγή των αγώνων σε μακρινές πόλεις υποδοχής, απλώς μετατόπισε το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος, σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Γκογκισβίλι, γεωγράφο στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης.
«Αυξάνεται ο αριθμός των ομάδων και στην συνέχεια βρίσκονται σε μια χώρα όπου χρειάζεται να υπάρχουν σημαντικά ταξίδια πρώτα για να φτάσουν εκεί αεροπορικώς και ακολούθως σημαντικά ταξίδια μεταξύ των τοποθεσιών υποδοχής. Εντάξει, απαλάσσονται από μια πηγή αρνητικής περιβαλλοντικής επιρροής, αλλά στη συνέχεια αυξάνεται σε μια άλλη», δήλωσε ο Γκογκισβίλι στο Reuters.
Οι εγκαταστάσεις του Παγκοσμίου Κυπέλλου χωρίζονται σε τρεις περιφερειακές ενότητες - Δυτική, Κεντρική και Ανατολική- σε μια προσπάθεια μείωσης των αποστάσεων μετακίνησης.
Η Αγγλία και οι οπαδοί της έχουν το μεγαλύτερο βάρος μετακίνησης μεταξύ των φαβορί του τουρνουά, με τους τρεις αγώνες των ομίλων τους στο Ντάλας, στην Βοστώνη και στο Νιου Τζέρσεϊ να καλύπτουν 1.721 μίλια.
Στην σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP26 των Ηνωμένων Εθνών το 2021, η FIFA δεσμεύτηκε να μειώσει στο μισό τις εκπομπές άνθρακα έως το 2030 και να φτάσει στο μηδέν έως το 2040, στο πλαίσιο του Πλαισίου Δράσης για τον Αθλητισμό για το Κλίμα των Ηνωμένων Εθνών.
Η FIFA δεν έχει θέσει συγκεκριμένο στόχο άνθρακα για το Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο Γκογκισβίλι συνέκρινε τον παγκόσμιο οργανισμό του ποδοσφαίρου με τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή, που «ακολουθεί λίγο πολύ τον στόχο μείωσης» για μείωση στο μισό του αποτυπώματος άνθρακα έως το 2050: «Τουλάχιστον βρίσκονται στο σωστό δρόμο».
Παράλληλα, η FIFA δήλωσε στο Reuters ότι χαιρετίζει τον έλεγχο: «Πολλές περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την διοργάνωση εφαρμόζονται από την FIFA και τις πόλεις υποδοχής πριν, κατά την διάρκεια και μετά το τουρνουά».
Η αύξηση των ομάδων, σημαίνει 16 επιπλέον ομάδες, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων ομάδων που πρωτοεμφανίζονται: το Πράσινο Ακρωτήριο, το Κουρασάο, η Ιορδανία και το Ουζμπεκιστάν.
«Αυτό είναι υπέροχο γι' αυτές τις χώρες, αλλά με ποιο κόστος;» τόνισε ο Ορ, ο οποίος έγραψε το «Warming Up: How Climate Change is Changing Sport».
Ο ανταγωνισμός δεν αυξάνεται μόνο, αλλά αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο οι οπαδοί τον καταναλώνουν, μέσω πολλαπλών συσκευών και πλατφορμών. Και αυτή η μετατόπιση δείχνει ένα συχνά παραβλεπόμενο κομμάτι του αποτυπώματος άνθρακα του τουρνουά: το ψηφιακό οικοσύστημα που στηρίζει τον σύγχρονο αθλητισμό.
«Το μέρος του αποτυπώματος άνθρακα που δεν συζητείται ποτέ, αλλά είναι τεράστιο, τεράστιο, τεράστιο, είναι το ψηφιακό αποτύπωμα», σχολίασε ο έμπειρος επιστήμονας.
Πρόσθεσε πως «η ραδιοτηλεοπτική μετάδοση, η ροή, οι ροές δεδομένων και οι πλατφόρμες στοιχημάτων απαιτούν τεράστιες ενεργειακές εισροές, από κέντρα δεδομένων έως δορυφόρους και δισεκατομμύρια συσκευές που χρησιμοποιούν οι οπαδοί για να παρακολουθούν αγώνες. Το σωρευτικό αποτέλεσμα είναι τεράστιο, ιδιαίτερα σε μια εποχή προβολής σε πολλαπλές οθόνες».
Σημειώνεται, ότι ο Εθνικός Διαχειριστής Συστήματος Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου εκτίμησε ότι σε κάθε παιχνίδι ομίλων της Σκωτίας και της Αγγλίας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί 600 μεγαβάτ περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια σε εθνικό επίπεδο, το ισοδύναμο της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας για την Γλασκώβη και το Λιντς μαζί.
«Πρέπει να ληφθεί υπ΄όψιν ότι όλοι όσοι παρακολουθούν σε κάθε μέρος του κόσμου αποτελούν μέρος αυτού», είπε ο Ορ.
«Και η συντριπτική πλειονότητα τους παρακολουθούν σε δύο οθόνες, παρακολουθούν στην τηλεόρασή τους και μετά παρακολουθούν στο τηλέφωνό τους. Σε αντίθεση με τις πτήσεις ή την κατασκευή σταδίων, αυτές οι εκπομπές σπάνια λαμβάνονται υπόψη στους επίσημους υπολογισμούς βιωσιμότητας», εξήγησε καταλήγοντας.
Πηγή: ΚΥΠΕ
