Τα Μουντιάλ γεννούν πολλές ιστορίες, παραδόσεις, αλλά και μύθους. Κάθε τέσσερα χρόνια υπάρχουν εκπλήξεις στη μεγαλύτερη ποδοσφαρική διοργάνωση. Πάντα μια μεγάλη ομάδα αποκλείεται και ακούγεται πως «η παλιά ευρωπαϊκή κυριαρχία καταρρέει», ότι «οι παραδοσιακές δυνάμεις του ποδοσφαίρου αμφισβητούνται» και ακόμα περισσότερα. Είναι μια ωραία ιστορία, αλλά πολύ μακριά από την πραγματικότητα.
Σήμερα ξεκινούν τα προημιτελικά και από τις οκτώ ομάδες που απομένουν σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο, οι έξι είναι από την Ευρώπη. Στη φάση των νοκ-άουτ, αν και τρεις ευρωπαϊκές ομάδες έχουν αποκλειστεί από μη ευρωπαϊκές, οι δύο ήταν στα πέναλτι, ενώ η άλλη ήταν η νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών επί της ομάδας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η οποία, έχοντας περάσει τα πλέι-οφ των προκριματικών με δύο νίκες στα πέναλτι, ήταν τυχερή που βρέθηκε εκεί εξ αρχής. Κατά τα άλλα, στην πραγματικότητα έχουμε δει περισσότερες «εκπλήξεις» όταν η ευρωπαϊκή ομάδα βγήκε νικήτρια: η Νορβηγία νίκησε τη Βραζιλία και το Βέλγιο νίκησε τη Σενεγάλη.
Κάτι που πράγματι είναι άνευ προηγουμένου είναι πως οι τρεις πιο επιτυχημένες χώρες στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου (η Βραζιλία, η Γερμανία κι η Ιταλία) δεν συμμετέχουν στους προημιτελικούς. Από εκεί και πέρα, η επέκταση του Μουντιάλ σε 48 ομάδες ήταν πάντα πιθανό να ωφελήσει περισσότερο τις αφρικανικές χώρες. Λόγω της κατανομής του ταλέντου σε ολόκληρη την ήπειρο, η Αφρική πάντα διέθετε βάθος δυναμικού. Για πολύ καιρό αδικούνταν όσον αφορά τις θέσεις στο Παγκόσμιο Κύπελλο, και το γεγονός ότι εννέα από τις δέκα ομάδες του Παγκοσμίου, πέρασαν και στους «32» έδειξε ότι διαθέτουν πολλές ομάδες ικανές να ανταγωνιστούν.
Η πραγματικότητα είναι όμως πως οι ευρωπαϊκές δυνάμεις παραμένουν ισχυρές. Από το 1990 κιόλας υπήρχε μια κουβέντα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πάρουν το ποδόσφαιρο στα σοβαρά και θα γίνουν πραγματική δύναμη. Μέχρι και τώρα όμως, παρά τις αρκετές επενδύσεις δεν έχουμε δει ούτε κατά προσέγγιση κάτι τέτοιο.
Από τη φετινή διοργάνωση απουσίαζαν και δύο από τις ισχυρότερες παραδοσιακές δυνάμεις της Αφρικής. Ο λόγος για τη Νιγηρία και το Καμερούν. Ίσως αυτό να δείχνει και πάλι το βάθος της αφρικανικής δύναμης, και είναι αδύνατο να μην απολαύσει κανείς την ιστορία του Πράσινου Ακρωτηρίου, αλλά ανάμεσα σε μια χώρα με 240 εκατομμύρια κατοίκους (Νιγηρία) και μια χώρα με 500.000 (Πράσινο Ακρωτήριο), υπάρχει μόνο ένας πιθανός νικητής του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Η έλλειψη προόδου της Ασίας ήταν επίσης απογοητευτική. Η Ιαπωνία θεωρείται εδώ και καιρό ως το «αουτσάιντερ» με τις καλύτερες πιθανότητες να κάνει μια σημαντική ανατροπή: καλή υποδομή, σοβαρότητα και επαγγελματισμός στο παιχνίδι, μια προοδευτική φιλοσοφία που αρχικά εμπνεύστηκε από Βραζιλιάνους και Ολλανδούς προπονητές. 24 χρόνια μετά τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου και την πρώτη της πρόκριση από τη φάση των ομίλων, η Ιαπωνία εξακολουθεί να μην έχει κερδίσει κανένα παιχνίδι στη φάση των νοκ-άουτ. Είναι σαφώς μια καλή ομάδα και ήταν εξαιρετικά άτυχη που κληρώθηκε να αντιμετωπίσει τη Βραζιλία στους 32, αλλά αφού πήρε το προβάδισμα, δεν έπαιξε δειλά με θάρρος και το πλήρωσε.
Αυτές που φαινόταν να είναι ανερχόμενες ποδοσφαιρικές δυνάμεις, που παρήγαγαν παίκτες για τους καλύτερους ευρωπαϊκούς συλλόγους φαίνεται ότι απλώς είχαν «χρυσές γενιές» και δεν προχώρησαν περαιτέρω. Η Ουρουγουάη, η Χιλή και η Κολομβία είναι λιγότερο εντυπωσιακές, ή δεν βρίσκονται καθόλου εδώ, το 2026.
Η ξεχωριστή ιστορία του Μαρόκου
Αν κάποιος έχει εισχωρήσει στην ελίτ, δεν είναι μια χώρα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού ή από την άλλη άκρη του κόσμου. Είναι το Μαρόκο, το οποίο μοιράζεται χερσαία σύνορα με την Ισπανία μέσω της Θέουτα και της Μελίλια, ενώ θα συνδιοργανώσει το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο με την Ισπανία και την Πορτογαλία.
Από ποδοσφαιρική άποψη, 18 από τους 26 παίκτες του Μαρόκου γεννήθηκαν στην Ευρώπη κι όλοι αυτοί οι παίκτες αγωνίζονται νόμιμα για τη χώρα των γονιών ή των παππούδων τους. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Athletic, ο τεχνικός διευθυντής της Γαλλικής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, Ουμπέρτ Φουρνιέ συζήτησε τους παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις των παικτών, αναφέροντας ότι συχνά υπάρχει «ένα αίσθημα υπερηφάνειας στο να εκπροσωπεί κανείς τη χώρα του πατέρα ή του παππού του».
Ωστόσο, είναι πιθανό πολλοί από αυτούς να είχαν εκπροσωπήσει τη Γαλλία, την Ισπανία ή την Ολλανδία, αν ήταν αρκετά καλοί. Ο προπονητής τους, ο Μοχάμεντ Ουάμπι, ακολουθεί επίσης αυτό το μοτίβο: είναι μαροκινής καταγωγής, αλλά πέρασε τα πρώτα 45 χρόνια της ζωής του στην πολιτική πρωτεύουσα της Ευρώπης, τις Βρυξέλλες.
Θα υπάρχουν μεμονωμένοι παίκτες που θα ξεφύγουν από τα κριτήρια ή που απλώς αισθάνονται περισσότερο Μαροκινοί. Ο δεξιός οπισθοφύλακας Αχράφ Χακίμι γεννήθηκε στη Μαδρίτη, αναδείχθηκε από τις ακαδημίες της Ρεά, έχει αγωνιστεί στη La Liga, τη Bundesliga, τη Serie A και τη Ligue 1, και είναι ο καλύτερος δεξιός μπακ της Ευρώπης. Πριν από τέσσερα χρόνια, η επιτυχία του Μαρόκου να φτάσει στα ημιτελικά του Μουντιάλ πανηγυρίστηκε αλλά η μέθοδος συγκρότησης της ομάδας του δεν φαινόταν ως ένα εφαρμόσιμο μοντέλο για άλλες χώρες. Ίσως όμως να ήταν.
Σήμερα, στις 23:00 το Μαρόκο αντιμετωπίζει τη Γαλλία σε μια μονομαχία με μεγάλο υπόβαθρο και φαίνεται πως πατρίδα του Αγιούμπ Ελ Κααμπί είναι από τις λίγες που μπορούν να προβληματίσουν την αρμάδα του Ντιντιέ Ντεσάμπ.
Οι παραδοσιακές δυνάμεις που μένουν πίσω και το Σουρινάμ
Είκοσι από τους παίκτες της ομάδας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, 16 από την ομάδα της Αλγερίας, 14 από την ομάδα του Πράσινου Ακρωτηρίου και 13 από την ομάδα της Τυνησίας γεννήθηκαν στην Ευρώπη. Αυτό δεν είναι ένα φαινόμενο που περιορίζεται αποκλειστικά στην Αφρική. Με τις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό να έχουν εξασφαλισμένη συμμετοχή ως συνδιοργανωτές, μόνο τρεις ομάδες προκρίθηκαν από τα προκριματικά της CONCACAF.
Από αυτές, 25 από τα 26 μέλη της αποστολής του Κουρασάο γεννήθηκαν στις Κάτω Χώρες, ενώ 12 από τα μέλη της αποστολής της Αϊτής γεννήθηκαν στη Γαλλία. Αυτές οι ομάδες συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Κύπελλο αφήνοντας εκτός διοργάνωσης -σε σχέση με το προηγούμενο Παγκόσμιο- την Ονδούρα και την Κόστα Ρίκα. Οι ομάδες αυτές αποτελούνται κατά συντριπτική πλειοψηφία από παίκτες που γεννήθηκαν στη χώρα τους, και έχουν μείνει πίσω. Στην πραγματικότητα, ήταν πιο μακριά από την εξασφάλιση της πρόκρισης από το Σουρινάμ, μια άλλη ομάδα της οποίας η αποστολή αποτελείται κυρίως από παίκτες που γεννήθηκαν στην Ολλανδία.
Η κυριαρχική ποδοσφαιρική Ευρώπη και η απογοήτευση
Η κυριαρχία των ομάδων της Δυτικής Ευρώπης έχει σε μεγάλο βαθμό συνεχιστεί παρά την άνευ προηγουμένου σειρά τουρνουά που διεξάγονται σε πιο απομακρυσμένες περιοχές. Κάποτε τα τουρνουά εναλλάσσονταν μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής. Τώρα είναι παγκόσμια. Το τελευταίο Παγκόσμιο Κύπελλο που έγινε στην Ευρώπη ήταν το 2018, στη Ρωσία, και το «πλεονέκτημα της έδρας» όταν ταξιδεύεις τόσο μακριά προς την Ανατολή είναι αμφισβητήσιμο, αν και στο τουρνουά οι κορυφαίες τέσσερις ομάδες ήταν από την Ευρώπη.
Δεν πρόκειται για θριαμβολογία, όσο για σημείο προβληματισμού. Κανένας Ευρωπαίος δεν πηγαίνει σε Παγκόσμιο Κύπελλο για να υποστηρίξει άλλες ευρωπαϊκές χώρες επειδή είναι από την ίδια... ήπειρο. Οι περισσότεροι θέλουν να δούν κάτι καινούργιο, κάτι διαφορετικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα υπήρξε μια αντίδραση από τη Νότια Αμερική ενάντια στην «ευρωπαϊκοποίηση» του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Ο ισχυρισμός είναι ότι το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο είναι υπερβολικά σωματικό και υπερβολικά συστηματοποιημένο, και ότι οι νέοι ποδοσφαιριστές από τη Νότια Αμερική φεύγουν νωρίς, με αποτέλεσμα αυτές οι χώρες, μεταξύ άλλων, να χάνουν την ποδοσφαιρική τους ταυτότητα. Ίσως υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό. Όμως ο μύθος είναι πιο ρομαντικός από την πραγματικότητα αφού δεν είναι ιδιαίτερα σαφές ποιον, από τη σημερινή γενιά παικτών, έχει «καταστρέψει» το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο.
Το προφανές ζήτημα εδώ είναι ένας συνδυασμός οικονομικών και ανάπτυξης νέων ταλέντων. Οι ακαδημίες στην Ευρώπη παράγουν καλύτερους παίκτες από οπουδήποτε αλλού. Το Euro μοιάζει με Παγκόσμιο Κύπελλο και αποτελεί καλή προετοιμασία για το τουρνουά, ενώ η εισαγωγή του Nations League έχει επίσης δημιουργήσει περισσότερους αγώνες μεταξύ κορυφαίων χωρών και, σε κάποιο σημείο, θα αντικαταστήσει τη διαδικασία των προκριματικών.
Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994 στις ΗΠΑ, μόνο μία από τις οκτώ ομάδες που έφτασαν στους προημιτελικούς προερχόταν από χώρα εκτός Ευρώπης και ήταν η νικήτρια Βραζιλία. Αν τότε σας ζητούσαν να προβλέψετε τον αριθμό των ομάδων εκτός Ευρώπης που θα ήταν στα προημιτελικά του επόμενου Παγκοσμίου Κυπέλλου στη Βόρεια Αμερική μετά από 32 χρόνια, θα θεωρούσασταν απίστευτα συντηρητικοί αν υποθέτατε ότι θα ήταν... δύο. Αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα. Δεν έχει σημειωθεί καμία σημαντική αλλαγή, η Ευρώπη εξακολουθεί να κυριαρχεί.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
