Πώς γίνεται ο κορυφαίος ίσως ποδοσφαιριστής όλων των εποχών να δυσκολεύεται τόσο σε μια εκτέλεση που για πολλούς θεωρείται σχεδόν δεδομένο γκολ;
Ένα από τα ελάχιστα παράδοξα που εξακολουθούν να συνοδεύουν τον Λιονέλ Μέσι δεν αφορά κάποια περίπλοκη ποδοσφαιρική κίνηση ούτε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό αντίπαλο. Αντίθετα, σχετίζεται με την πιο απλή, θεωρητικά, εκτέλεση στο ποδόσφαιρο: το πέναλτι. Ο άνθρωπος που για περισσότερες από δύο δεκαετίες έχει καταφέρει να μετατρέψει το άθλημα σε προσωπική του σκηνή, συνδυάζοντας δημιουργία, σκοράρισμα και ποδοσφαιρική ιδιοφυΐα, εμφανίζεται απροσδόκητα ευάλωτος όταν καλείται να εκτελέσει από τα έντεκα μέτρα.
Γιατί δυσκολεύεται τόσο πολύ;
Το πρόσφατο χαμένο πέναλτί του απέναντι στην Αίγυπτο, στη φάση των «16» του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026, αναζωπύρωσε μια συζήτηση που τον συνοδεύει σχεδόν σε ολόκληρη την καριέρα του: πώς γίνεται ο κορυφαίος ίσως ποδοσφαιριστής όλων των εποχών να δυσκολεύεται τόσο σε μια εκτέλεση που για πολλούς θεωρείται σχεδόν δεδομένο γκολ;
Στην αναμέτρηση με την Αίγυπτο, η Αργεντινή βρέθηκε πίσω στο σκορ και ο αρχηγός της είχε την ευκαιρία να ισοφαρίσει από την άσπρη βούλα. Ο Μέσι επέλεξε ένα χαμηλό σουτ προς τα αριστερά του τερματοφύλακα Μοστάφα Σουμπίρ, όμως ο Αιγύπτιος γκολκίπερ αντέδρασε σωστά και απέκρουσε την προσπάθεια. Ήταν το δεύτερο χαμένο πέναλτι του Αργεντινού στη διοργάνωση και το τέταρτο σε οκτώ εκτελέσεις σε τελικές φάσεις Παγκοσμίου Κυπέλλου, χωρίς να υπολογίζονται οι διαδικασίες πέναλτι μετά την παράταση. Πρόκειται για μια επίδοση που δεν συνάδει με την υπόλοιπη ποδοσφαιρική του διαδρομή, καθώς κανένας άλλος ποδοσφαιριστής στην ιστορία της διοργάνωσης δεν έχει αστοχήσει τόσες φορές από την άσπρη βούλα.
Η αντίδρασή του μετά τον αγώνα φανέρωσε πόσο βαριά κουβαλά αυτές τις στιγμές. Ο Μέσι δεν έκρυψε τη συγκίνησή του και ξέσπασε σε δάκρυα, παραδεχόμενος πως αισθάνθηκε ότι πρόδωσε τους συμπαίκτες του. «Έκλαψα γιατί ένιωσα ότι τους απογοήτευσα με το πέναλτι που έχασα και με τον τρόπο που το εκτέλεσα», δήλωσε, σε μια από τις πιο ανθρώπινες στιγμές ενός αθλητή που συνήθως μοιάζει απρόσβλητος από την πίεση.
Τα στατιστικά δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις μεγάλες διοργανώσεις. Σε συλλογικό και εθνικό επίπεδο, ο Μέσι έχει μετατρέψει σε γκολ 114 από τα 148 πέναλτι που έχει εκτελέσει στην κανονική διάρκεια των αγώνων, ποσοστό επιτυχίας 77%.
Πρόκειται για επίδοση που βρίσκεται σχεδόν ακριβώς στον μέσο όρο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου την τελευταία εικοσαετία. Με άλλα λόγια, στο μοναδικό ίσως στοιχείο του παιχνιδιού όπου όλοι περιμένουν να υπερέχει, ο Αργεντινός αποδίδει περίπου όσο ένας μέσος επαγγελματίας ποδοσφαιριστής.
Η σύγκριση με άλλους κορυφαίους εκτελεστές είναι αποκαλυπτική. Ο Χάρι Κέιν, για παράδειγμα, θεωρείται ένας από τους πιο αξιόπιστους παίκτες από τα έντεκα μέτρα. Έχει σκοράρει στα 111 από τα 124 πέναλτι που έχει αναλάβει στην καριέρα του, ποσοστό που ξεπερνά το 89%, ενώ κατέχει και το ρεκόρ των περισσότερων εύστοχων πέναλτι σε τελικές φάσεις Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η βασική διαφορά, σύμφωνα με την ανάλυση της Wall Street Journal, βρίσκεται στη φιλοσοφία της εκτέλεσης. Ο Κέιν ακολουθεί σχεδόν πάντα την ίδια τεχνική, επαναλαμβάνοντας μια δοκιμασμένη διαδικασία ανεξάρτητα από τον αντίπαλο τερματοφύλακα.
Ο Μέσι, αντίθετα, προτιμά να αυτοσχεδιάζει. Δεν διαθέτει μία σταθερή μέθοδο, αλλά αλλάζει συνεχώς τρόπο εκτέλεσης, ταχύτητα, γωνία και ακόμη και το σημείο επαφής του ποδιού με την μπάλα, ανάλογα με τον τερματοφύλακα που έχει απέναντί του ή τη διαίσθηση της στιγμής. Μελέτη της FIFA για τις εκτελέσεις του στο Μουντιάλ του Κατάρ το 2022 κατέγραψε μεγάλες αποκλίσεις τόσο στην ταχύτητα της μπάλας όσο και στην τεχνική που χρησιμοποιούσε κάθε φορά. Συχνά περιμένει την κίνηση του τερματοφύλακα πριν επιλέξει πλευρά, μια τακτική που μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματική, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει σημαντικά τον βαθμό δυσκολίας και τον κίνδυνο λάθους.
Ίσως, όμως, η εξήγηση να βρίσκεται βαθύτερα στη φύση του ίδιου του παιχνιδιού. Ο Μέσι έγινε θρύλος επειδή μπορεί να κάνει πράγματα που ελάχιστοι ποδοσφαιριστές έχουν καταφέρει. Να ντριμπλάρει πολλούς αντιπάλους σε ελάχιστα μέτρα, να αλλάζει κατεύθυνση μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου, να δημιουργεί χώρους εκεί όπου δεν υπάρχουν και να εκτελεί με αδιανόητη ακρίβεια ενώ βρίσκεται σε πλήρη κίνηση. Το πέναλτι, όμως, αφαιρεί όλα αυτά τα στοιχεία. Δεν υπάρχει χώρος για έμπνευση, ούτε περιθώριο για αυτοσχεδιασμό με την μπάλα στα πόδια. Υπάρχει μόνο μία επαφή, ένας τερματοφύλακας και μια απόφαση που πρέπει να ληφθεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Δεν είναι τυχαίο ότι ορισμένες από τις πιο οδυνηρές στιγμές της καριέρας του συνδέθηκαν με εκτελέσεις πέναλτι. Το 2016 αστόχησε στη διαδικασία του τελικού του Κόπα Αμέρικα απέναντι στη Χιλή, σε μια ήττα που τον οδήγησε προσωρινά στην απόφαση να αποσυρθεί από την εθνική ομάδα της Αργεντινής. Δύο χρόνια αργότερα, στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ρωσίας, έχασε ακόμη ένα πέναλτι απέναντι στην Ισλανδία, σε μια ισοπαλία που προκάλεσε έντονη κριτική.
Υπήρξε, βέβαια, και η μεγάλη εξαίρεση. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ το 2022 ο Μέσι διένυσε την καλύτερη περίοδο της καριέρας του από την άσπρη βούλα. Εκτέλεσε επτά πέναλτι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στις διαδικασίες, και ευστόχησε στα έξι, με αποκορύφωμα την εκτέλεση στον τελικό απέναντι στη Γαλλία που έβαλε τα θεμέλια για την κατάκτηση του μοναδικού μεγάλου τροπαίου που έλειπε από τη συλλογή του. «Είναι το πιο όμορφο πράγμα. Ένιωθα πως αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο ήταν γραφτό για εμάς», είχε δηλώσει τότε.
Το νέο χαμένο πέναλτι απέναντι στην Αίγυπτο υπενθύμισε ότι ακόμη και οι μεγαλύτεροι αθλητές έχουν τις αδυναμίες τους. Στην περίπτωση του Λιονέλ Μέσι, το μοναδικό σημείο του γηπέδου όπου μοιάζει πραγματικά ανθρώπινος βρίσκεται μόλις έντεκα μέτρα μακριά από την εστία.
Πηγή: Iefimerida
