Σήμερα, μια νέα γενιά ποδοσφαιριστών καλείται να γράψει τη δική της σελίδα, όμως η σκιά εκείνης της ημέρας παραμένει βαριά. Η γαλάζια φανέλα της Αργεντινής, το «Χέρι του Θεού», το αριστούργημα των 60 μέτρων και η ατελείωτη συζήτηση γύρω από τη δικαιοσύνη και την ιδιοφυΐα επιστρέφουν στο προσκήνιο.
Για την Αγγλία, εκείνος ο προημιτελικός παραμένει μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ εντελώς. Για την Αργεντινή, αποτελεί το σύμβολο μιας εθνικής υπερηφάνειας που ξεπερνά το ποδόσφαιρο. Και στο επίκεντρο όλων βρίσκεται ένας άνθρωπος που κατάφερε μέσα σε λίγα λεπτά να χωρέσει όλες τις αντιφάσεις του αθλήματος: ο Ντιέγκο Μαραντόνα.
Πριν όμως σηκώσει το χέρι του στον ουρανό και πριν χαρίσει στον κόσμο το γκολ του αιώνα, είχε ήδη περάσει μια προσωπική μάχη απέναντι σε μια αγγλική άμυνα που προσπάθησε με κάθε τρόπο να τον σταματήσει. Αυτή είναι η ιστορία της ημέρας που ένας ποδοσφαιριστής δεν νίκησε μόνο έναν αντίπαλο, αλλά έγινε θρύλος.
Μαραντόνα: Η σκληρή αντιμετώπιση πριν από το «Χέρι του Θεού»
Από αγγλικής πλευράς, ο προημιτελικός του Μουντιάλ του 1986 απέναντι στην Αργεντινή έχει καταγραφεί κυρίως ως η αναμέτρηση στην οποία ο Ντιέγκο Μαραντόνα «έκλεψε» την πρόκριση με το περίφημο «Χέρι του Θεού», πριν πετύχει, λίγα λεπτά αργότερα, ένα από τα σπουδαιότερα γκολ στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Ωστόσο, υπάρχει μια πλευρά του αγώνα που συχνά περνά σε δεύτερο πλάνο: η εξαιρετικά σκληρή αντιμετώπιση που δέχθηκε ο Αργεντινός σταρ σε όλη τη διάρκεια της αναμέτρησης.
Η πρώτη δυνατή σύγκρουση σημειώθηκε μόλις στο δεύτερο λεπτό, όταν ο Μαραντόνα δέχθηκε χτύπημα με το σώμα από τον Τέρι Φένγουικ μπροστά στα μάτια του διαιτητή. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ο Πίτερ Ριντ τον σταμάτησε αντικανονικά, επιβεβαιώνοντας από νωρίς πως η Αγγλία είχε επιλέξει μια ιδιαίτερα δυναμική προσέγγιση απέναντι στον κορυφαίο παίκτη της Αργεντινής.
Η ικανότητα του Μαραντόνα να μεταφέρει την μπάλα, να ξεπερνά αντιπάλους και να δημιουργεί φάσεις από το μηδέν τον έκανε διαρκή στόχο. Κάθε προσπάθειά του να ντριμπλάρει συνοδευόταν από σκληρά μαρκαρίσματα, καθώς οι Άγγλοι αμυντικοί προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να περιορίσουν την επιρροή του στο παιχνίδι.
Στο 8ο λεπτό, ο Φένγουικ τον ανέτρεψε με ιδιαίτερα δυνατή κίνηση, ενώ ο Άγγλος αμυντικός βρισκόταν μακριά από την μπάλα. Η φάση του κόστισε κίτρινη κάρτα, όμως δεν άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε τον Μαραντόνα στη συνέχεια.
Η πιο χαρακτηριστική στιγμή πριν από το πρώτο γκολ της Αργεντινής σημειώθηκε πέντε λεπτά πριν από το τέλος του πρώτου ημιχρόνου. Ο Μαραντόνα προσπάθησε να κινηθεί στην πλάτη της άμυνας μετά από πάσα προς τον Χοσέ Λουίς Κουσιούφο, όμως δέχθηκε χτύπημα με τον αγκώνα από τον Φένγουικ εκτός φάσης. Ο Αργεντινός χρειάστηκε ιατρική φροντίδα και, όταν επέστρεψε, διαμαρτυρήθηκε έντονα στον αντίπαλό του, δείχνοντάς του χαρακτηριστικά την κίνηση του αγκώνα. Ο Φένγουικ υποστήριξε ότι η επαφή ήταν ακούσια, όμως ο Μαραντόνα δεν αποδέχθηκε την εξήγηση.
Δύο λεπτά πριν από το «Χέρι του Θεού» σημειώθηκε ακόμη μία δυνατή εναέρια μονομαχία ανάμεσα στους δύο ποδοσφαιριστές. Ο Φένγουικ πήδηξε με προτεταμένο το χέρι, ενώ ο Μαραντόνα πήρε την κεφαλιά και βρέθηκε ξανά στο έδαφος κρατώντας το κεφάλι του.
Η ειρωνεία είναι πως λίγο αργότερα ο ίδιος ο Μαραντόνα θα χρησιμοποιούσε το χέρι του για να σκοράρει απέναντι στην Αγγλία. Το γκολ ήταν ξεκάθαρα αντικανονικό και παραμένει μια από τις πιο αμφιλεγόμενες στιγμές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Ωστόσο, η συνολική εικόνα της αναμέτρησης δείχνει ότι ο Αργεντινός είχε ήδη δεχθεί τεράστια σωματική πίεση από την αντίπαλη άμυνα.
Τέσσερα λεπτά αργότερα, όμως, ο κόσμος είδε κάτι που ξεπέρασε κάθε φαντασία. Ξεκινώντας από τη μεσαία γραμμή, ο Μαραντόνα διένυσε περίπου 60 μέτρα, απέφυγε πέντε Άγγλους ποδοσφαιριστές, άλλαξε επανειλημμένα ρυθμό και νίκησε ξανά τον Σίλτον, ολοκληρώνοντας μια προσπάθεια που θεωρείται μέχρι σήμερα το κορυφαίο γκολ στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων. Εκείνη η στιγμή συμπύκνωσε όλη την ποδοσφαιρική του ιδιοφυΐα: την τεχνική, την ταχύτητα σκέψης, την τόλμη και την ικανότητα να μετατρέπει το αδύνατο σε πραγματικότητα.
Η σκληρή αντιμετώπιση δεν σταμάτησε ούτε μετά τα δύο γκολ του Μαραντόνα. Στο 67ο λεπτό, ο Φένγουικ τον χτύπησε ξανά με τον αγκώνα σε εναέρια μονομαχία, με τον Αργεντινό να χρειάζεται εκ νέου ιατρική φροντίδα. Παράλληλα, και άλλοι Άγγλοι ποδοσφαιριστές χρησιμοποίησαν δυνατά μαρκαρίσματα για να τον περιορίσουν, όπως ο Μπίρντσλεϊ, ο Ριντ και ο Χοτζ.
Φυσικά, το ποδόσφαιρο της δεκαετίας του 1980 είχε διαφορετικά όρια στη σωματική επαφή. Οι διαιτητές επέτρεπαν περισσότερες μονομαχίες και πολλά μαρκαρίσματα που σήμερα θα τιμωρούνταν αυστηρά, τότε θεωρούνταν μέρος του παιχνιδιού.
Αυτό, όμως, δεν αλλάζει την εικόνα της συγκεκριμένης αναμέτρησης. Ο Μαραντόνα έκανε ένα λάθος που έμεινε στην ιστορία, αλλά ταυτόχρονα ήταν και ο ποδοσφαιριστής που δέχθηκε τη μεγαλύτερη πίεση από κάθε άλλον στον αγωνιστικό χώρο.
Ο προημιτελικός του 1986 δεν είναι μόνο η ιστορία ενός αντικανονικού γκολ και ενός αριστουργηματικού τέρματος. Είναι και η ιστορία της σύγκρουσης ανάμεσα στο μοναδικό ταλέντο του Μαραντόνα και στην προσπάθεια των αντιπάλων του να τον σταματήσουν με τη δύναμη. Και ίσως αυτή η διάσταση είναι που κάνει εκείνη την αναμέτρηση να παραμένει, δεκαετίες αργότερα, ένα από τα πιο συζητημένα παιχνίδια στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Η φανέλα του Θεού
Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η Αργεντινή επέλεξε να επιστρέψει σε εκείνη τη θρυλική εικόνα. Ζήτησε από τη FIFA να αντιμετωπίσει ξανά την Αγγλία με τη γαλάζια φανέλα και το μαύρο σορτς του 1986, την εμφάνιση που έχει συνδεθεί άρρηκτα με τη μεγαλύτερη παράσταση του Μαραντόνα.
Η ιστορία αυτής της φανέλας είναι σχεδόν τόσο ξεχωριστή όσο και η εμφάνιση του ίδιου του παίκτη. Παραμονές του αγώνα στο Μεξικό, η Αργεντινή διαπίστωσε ότι οι επίσημες εμφανίσεις της ήταν βαριές και ακατάλληλες για τις συνθήκες του παιχνιδιού. Ο διοικητικός παράγοντας Ρουμπέν Μοσκέλα ανέλαβε μια ασυνήθιστη αποστολή: βρήκε σε μεγάλο κατάστημα της Πόλης του Μεξικού ελαφρύτερες μπλε φανέλες της ίδιας αθλητικής εταιρείας, χωρίς όμως αριθμούς.
Οι αριθμοί αγοράστηκαν ξεχωριστά, ήταν ασημί και ράφτηκαν μέχρι αργά το βράδυ από το προσωπικό του ξενοδοχείου όπου διέμενε η εθνική ομάδα. Έτσι, σχεδόν τυχαία, δημιουργήθηκε η εμφάνιση που συνδέθηκε με μία από τις μεγαλύτερες στιγμές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Με αυτή τη φανέλα ο Μαραντόνα νίκησε την Αγγλία δύο φορές.
Η φανέλα εκείνη απέκτησε σχεδόν μυθική διάσταση. Δεν ήταν πλέον απλώς μια αθλητική εμφάνιση. Έγινε σύμβολο μιας εποχής, μιας χώρας και ενός ποδοσφαιριστή που για ενενήντα λεπτά έμοιαζε να βρίσκεται πάνω από το ίδιο το παιχνίδι.
Ένας παίκτης απέναντι στον κόσμο
Η σπουδαιότητα της κατάκτησης του 1986 βρίσκεται και σε μια άλλη διάσταση. Ποτέ άλλοτε ένας ποδοσφαιριστής δεν είχε τόσο καθοριστική επιρροή στην πορεία μιας ομάδας προς τον παγκόσμιο τίτλο. Ο Πελέ του 1970 είχε δίπλα του μια χρυσή γενιά συμπαικτών, όπως ο Ζαϊρζίνιο, ο Ζέρσον, ο Τοστάο και ο Ριβελίνο. Ο Λιονέλ Μέσι στο Κατάρ είχε επίσης μια ομάδα γεμάτη πρωταγωνιστές, όπως ο Χουλιάν Άλβαρες, ο Εμιλιάνο Μαρτίνες και ο Λαουτάρο Μαρτίνες.
Η Αργεντινή του 1986, όμως, ήταν διαφορετική. Χωρίς τον Μαραντόνα, ελάχιστοι από τους υπόλοιπους ποδοσφαιριστές θα βρίσκονταν στην παγκόσμια ελίτ. Ίσως μόνο ο Χόρχε Βαλντάνο, ήδη παίκτης της Ρεάλ Μαδρίτης, θα μπορούσε να διεκδικήσει μια θέση ανάμεσα στους κορυφαίους. Ενδεικτικό είναι ότι μόλις επτά παίκτες της αποστολής αγωνίζονταν εκτός Αργεντινής.
Πίσω από αυτή την ομάδα βρισκόταν η μεθοδικότητα του Κάρλος Μπιλάρδο. Η προετοιμασία στην Τιλκάρα, σε συνθήκες παρόμοιες με το υψόμετρο και τη ζέστη του Μεξικού, αποτέλεσε το πρώτο θεμέλιο της επιτυχίας. Ο Μπιλάρδο δημιούργησε το πλαίσιο. Ο Μαραντόνα, όμως, ήταν εκείνος που έδωσε στην ομάδα τη διάσταση του θρύλου. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1986 δεν αποτέλεσε απλώς την κατάκτηση ενός τροπαίου. Ήταν η απόδειξη ότι ένας ποδοσφαιριστής μπορούσε, σχεδόν μόνος του, να οδηγήσει μια ομάδα στην κορυφή του κόσμου.
Η αιώνια συζήτηση για το «Χέρι του Θεού»
Η φάση του πρώτου γκολ παραμένει μία από τις μεγαλύτερες αντιπαραθέσεις στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Ο Πίτερ Σίλτον δεν έκρυψε ποτέ την πικρία του για το γεγονός ότι ο Μαραντόνα δεν του ζήτησε προσωπικά συγγνώμη. Για τον Άγγλο τερματοφύλακα, η μεγαλύτερη απογοήτευση δεν ήταν μόνο η παράβαση, αλλά η αίσθηση ότι η Αγγλία έχασε μια μοναδική ευκαιρία να διεκδικήσει το τρόπαιο. Υποστήριξε μάλιστα ότι ακόμη και το δεύτερο γκολ θα μπορούσε να είχε ακυρωθεί, θεωρώντας πως είχε προηγηθεί φάουλ στον Χοντλ.
Ο Αλί Μπιν Νασέρ, από την πλευρά του, υποστήριξε χρόνια αργότερα ότι η ευθύνη βάρυνε κυρίως τον βοηθό του, Μπογκντάν Ντότσεφ, ο οποίος βρισκόταν σε καλύτερη θέση για να διακρίνει την παράβαση. Όπως εξήγησε, είχε αμφιβολίες, όμως όταν είδε τον βοηθό να κατευθύνεται προς τη σέντρα, θεώρησε ότι όφειλε να ακολουθήσει την ένδειξή του, σύμφωνα με τους τότε κανονισμούς της FIFA.
Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, ο Μαραντόνα συναντήθηκε ξανά με τον Τυνήσιο διαιτητή κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Τυνησία. Του χάρισε μια φανέλα της εθνικής Αργεντινής με την αφιέρωση «Για τον Αλί, τον αιώνιο φίλο μου», ενώ ο Μπιν Νασέρ του προσέφερε μια φωτογραφία από τον ιστορικό προημιτελικό, την οποία κρατούσε στο σπίτι του.
Ο Μαραντόνα αρχικά αρνήθηκε ότι είχε χρησιμοποιήσει το χέρι του, αποδίδοντας το γκολ στη φράση που έμελλε να γίνει παγκόσμια γνωστή: «το χέρι του Θεού». Μια δεκαετία αργότερα παραδέχθηκε δημόσια ότι είχε χτυπήσει την μπάλα με το χέρι, εξηγώντας ότι, λόγω της διαφοράς ύψους με τον Σίλτον, δεν πίστευε πως μπορούσε να τον νικήσει με κεφαλιά. Παρά την παραδοχή του, δεν εξέφρασε ποτέ πραγματική μεταμέλεια, υποστηρίζοντας ότι δεν μετάνιωσε για εκείνη την ενέργεια.
Έτσι, το «Χέρι του Θεού» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα στιγμιότυπα στην ιστορία του αθλητισμού. Μια φάση όπου η παραβίαση των κανόνων συνυπήρξε με τη μεγαλοφυΐα του ίδιου ποδοσφαιριστή, ο οποίος λίγα λεπτά αργότερα χάρισε στον κόσμο ένα από τα τελειότερα γκολ που έχουν καταγραφεί ποτέ. Ίσως γι' αυτό ο προημιτελικός του 1986 εξακολουθεί να θεωρείται κάτι πολύ περισσότερο από ένας ποδοσφαιρικός αγώνας: ήταν η στιγμή που ο Ντιέγκο Μαραντόνα μετατράπηκε οριστικά σε θρύλο.
Πηγή: gazzetta
